Instagram RSS Feed

Zwalczanie drewnojadów

19 listopada, 2014 by Aneta

Nic tylko czekać, aż za chwilę z dziurki wyłoni się ‚pan drewnojad’ z tabliczką ‚nie przeszkadzać’, chrupie sobie bowiem mebel bez żadnych oporów…;-) Powstrzymać go może tylko szybkie zlanie drewna dobrym środkiem przeciwko drewnojadom i zawinięcie mebla szczelnie w worek lub folię, tak by odciąć dopływ powietrza. Skuteczne w swym działaniu płyny przeciwko meblowym ‚gryzoniom’ kupimy bez problemu w marketach budowlanych i sklepach dla konserwatorów. Ale po kolei…

SONY DSC

Kołatek i spuszczel to dwa najbardziej znane i nielubiane chyba przez wszystkich drewnojady. Atakują mebel bez względu na to czy jest to obiekt bogaty i stylowy czy prosty, wiejski. Mierzą one od kilku milimetrów – kołatek, aż do kilku centymetrów jak spuszczel pospolity przypominający kształtem glistę. Nieubłaganie drążą one mniejsze lub większe korytarze w drewnie niszcząc jego strukturę. Robią to zazwyczaj larwy, które jak przeobrażą się w dorosłe osobniki składają w meblu kolejne jaja lub przenoszą się do innego egzemplarza wygryzając właśnie charakterystyczne zewnętrzne otwory. Ich ulubione gatunki drewna to sosna, orzech, czereśnia. Rzadziej wybierają te twardsze gatunki jak dąb, jesion czy buk, aczkolwiek spotyka się mebla wykonane i z tego materiału, które są równie mocno schrupane co np. te sosnowe (atakuje je zazwyczaj tykotek pstry). W przypadku dębu, jeśli już jakiś owad się w nim zagnieździ, to zazwyczaj zrobi to w tzw. bieli drewna, czyli jaśniejszym i słabszym jego fragmencie. Generalnie różne krajowe gatunki drewna narażone są na ataki różnych gatunków drewnojadów. W dużo większym stopniu odporniejsze na wszelakie ‚gryzonie’ są materiały egzotyczne jak mahoń, palisander, heban, drewno różane czy inne gatunki zza wielkiej wody.

SONY DSCSONY DSC
Niestety niemal każdy mebel może paść ofiarą drewnojada, nawet taki, który już kiedyś został zabezpieczony specjalistycznymi płynami. Jeśli więc usłyszymy w meblu/desce charakterystyczne chrobotanie a do tego zauważymy świeżą i czystą mączkę drzewną sypiącą się np z pleców, szuflad czy półek, to znaczy, że drewno penetrują szkodniki i musimy zacząć szybko przeciwdziałać. Z ciekawostek – drewnojady lubią ciszę i spokój, stałą temperaturę, ale i zagrzybienie, dopadają więc najczęściej meble, które stoją na strychach, w piwnicach/składzikach czy domach na wsi, do których zaglądamy tylko sezonowo. Odkurzając domowy mebel popukajmy go więc co jakiś czas i sprawdźmy czy nie pojawiły się w nim przypadkiem jakieś nowe otworki. Małe dziurki 1-4mm będą świadczyły, że zadomowił się kołatek lub tykotek pstry. Większe, owalne korytarze lub nawet całe wygryzienia zrobi spuszczel, który jest wyjątkowo wredny, drąży bowiem swe korytarze pod wierzchnią warstwą drewna, przez co na pierwszy rzut oka są one niewidoczne.

Jeśli już kupimy mebel, który nosi ślady po drewnojadach* lub na naszym domowym egzemplarzu pojawią się jakieś niepokojące dziurki, lepiej zabezpieczyć go od razu specjalistycznym płynem na drewnojady. Jest ich obecnie na ryku dość duży wybór, nie powinno być więc kłopotu z kupnem (jak to bywało kiedyś:). Te których ja używam zamiennie są widoczne na zdjęciach poniżej. Są bezbarwne i praktycznie bardzo słabo wyczuwalne (choć nie całkowicie bezwonne), można je stosować niemal do wszystkich gatunków drewna. Co ważne, są dedykowane do kuracji drewna już zaatakowanego przez owady i ich larwy, jak i do jego ew zabezpieczenia – jako środek zapobiegawczy.

*sam widok otworów po kołatku na meblu (zazwyczaj ciemne, ‚brudne’ dziurki) nie jest problemem, najczęściej bowiem są to stare korytarze z nieaktywnymi już dawno drewnojadami; problem pojawia się, gdy w okolicy zauważymy świeże, jasne otwory.

imageimageimageimageimage

Produkt w sprayu (np. Starwax) z cienką rurką zakończona igłą doskonale sprawdzi się w przypadku mebli politurowanych, takich już po renowacji, gdyż można go nakładać punktowo bez konieczności zalewania całego drewna (środek rozprzestrzenia się korytarzami, tak więc dociera i w sąsiadujące dziurki). Płyny na drewnojady, choć bezbarwne i w większości bezpieczne, to jednak są chemiczne, najczęściej na bazie rozpuszczalnika/benzyny  (te sporządzone na wodzie nie są równie skuteczne) i mogą nam w jakimś stopniu zmatować świeżo wykończoną powłokę, lepiej więc do takich wykończonych już mebli płyn wstrzykiwać właśnie punktowo (np. strzykawką).

Ostatnio zaktualizowane18917 lis 2014_2Ostatnio zaktualizowane188

Meble, które dopiero planujemy odnawiać lub są zachowane w oryginalnym, dobrym stanie, możemy zalać większą ilością płynu, tak jak np. zrobiłam to w przypadku dębowego krzesła zaatakowanego przez kołatka (użyłam dobrej jakości produktu Altax). Środek nakładamy pędzlem, tak by drewno pociągnęło jak najwięcej płynu – najlepiej nasączać wewnętrzne, niepomalowane niczym elementy mebla jak plecy, denka, spody itp.. Następnie zawijamy cały mebel lub jego fragment szczelnie w folię (małe elementy wygodnie jest włożyć np. w worek na śmieci), tak by odciąć dopływ powietrza. Płyn dużo skutecznej wtedy spenetruje zaatakowane drewno i zwalczy szkodniki. Dobrze jest potrzymać tak zawinięte drewno kilka dni (np przez weekend), ale nie za długo, by nie zaczęło ono ew pleśnieć jeśli płynu użyliśmy naprawdę dużo. Jeśli mebel jest mocno zaatakowany przez drewnojady to zabieg jak najbardziej możemy powtórzyć. Uważajmy tylko z intensywnym nasączaniem mebli fornirowanych, płyn bowiem może naruszyć/rozpuścić klej skórno-kostny, na który przyklejono kiedyś fornir. Po takim zabezpieczaniu drewna ew widoczne otwory po drewnojadach możemy zalepić woskiem w pałeczce lub paście. Jeśli zaś mebel jest mocno osłabiony przez działanie szkodników, to możemy użyć tzw. ‚utwardzacza do stoczonego drewna’, który spaja strukturę stoczonego drewno (do kupienia w sklepach dla konserwatorów typu Arte-Metal).

SONY DSCSONY DSCSONY DSCSONY DSCSONY DSCSONY DSCSONY DSC

Innym sposobem walki z owadami żerującymi w drewnie jest tzw. fumigacja, czyli kuracja gazem trującym w zamkniętej komorze. Jest to zabieg bezpieczny dla dawnych mebli i przede wszystkim bardzo skuteczny. Niestety wciąż mało jest miejsc, które dysponują tego typu komorami. Najczęściej usługi świadczone są dla większych gabarytowo sprzętów jak zbiorniki na zborze, opakowania/skrzynie transportowe, dachy czy całe budynki (tworzony jest wtedy przenośny namiot/komora pod folią).

* typy drewnojadów głównie atakujących rosnące drzewa – makiety Lasów Państwowych, które miałam okazję obejrzeć podczas jednego z wakacyjnych pikników imageimageimageimageimageimageimageimageimage


31 komentarzy »

  1. viola pisze:

    Świetny, bardzo przydatny post. Dziękuję i pozdrawiam

  2. janusz pisze:

    Znakomita porada pani Aniu pozdrawiam

  3. piotr pisze:

    Dziekuje za bardzo uzyteczne wiadomosci,zawarte nie tylko w tym poscie ale w calym blogu.Odkrylem go przypadkiem i zostaje na dluzej.Czy zdrowe meble bez drewnojadow tez trzeba „PROFILAKTYCZNIE”jakos zabezpieczyc przed renowacja,albo po niej?Odnowilem wlasnie bufet i chce jeszcze odnowic sofe i fotel.Nie wiem co robic.Bede wdzieczny za odpowiec.Dziekuje i pozdrawiam.

  4. Wojciech pisze:

    Dziękuję za super post. Te małe drzewno pożerające potwory przysparzają nam sporo pracy. W przedwojennym Philipsie to mi całą deskę zjadły.
    Co ciekawe – są wybredne. W jednym niemieckim radiu upodobały sobie tylko jedną listewkę, a całą resztę oszczędziły. Nawet bąble pod fornirem się porobiły, tam wysypywały. Orzechowego drewna jednak nie skosztowały. Teraz się „fumigują” w szczelnym worku po iniekcji FONGITOL-em.

  5. uOli.pl pisze:

    Zwariowałam i nabyłam drogą kupna kilka sztuk mebli po okazyjnej cenie – syper stan jeśli chodzi o kompletność, praktycznie bez ingerencji domorosłych konserwatorów, ale mają jeden mankament – są pokarmem dla drewnojadów… Pensjonarki z górką, dwie szafy łóżka, szafki, secesja. Najpierw szalony zapał, a teraz strach w oczach…. bo z dziurek to sypie się tak, że aż strach! Raz już wybijałam drewnojady – ale to było tylko krzesło… Najbardziej boję się nawrotu drewnojadów… Czy mebel stojący w ciepłym, suchym pomieszczeniu może mieć nawtót szkodników? Czy moczenie nóg szafy w preparatach owadobójczych ma sens? Pozdrawiam ciepło Ola

  6. Maro pisze:

    Dzięki za pomoc była potrzebna, komodę dopadły robale.

  7. Karolina pisze:

    mam pytanie. czym zaszpachlujecie dziury po robactwie??

    • Aneta pisze:

      Witam,
      dobrej jakości szpachlówką lub kitem do drewna, np akrylową lub acetonową, z małą kurczliwością i jak największą domieszką naturalnego pyłu drzewnego. Tego typu szpachle znajdziemy w sklepach dla konserwatorów oraz marketach budowlanych,
      Pozdrawiam,
      Aneta

  8. Dziękuję za pomocny dla mnie wpis. Niedawno nabyłam krzesła (aż 8szt.), które są mieszkaniem dla jakiegoś „smakosza drewna” i teraz muszę sobie jakoś z nim poradzić. Mam jeszcze takie pytanie: czy starą farbę z krzeseł usunąć przed „zabiegiem wypędzania” drewnojada czy już po?

    • Aneta pisze:

      Witam,
      Tak, jak najbardziej najpierw oczyszczamy drewno ze starych powłok, tak by płyn spenetrował jak największą powierzchnię drewna i pownikał we wszelkie zaatakowane przez drewnojady zakamarki. Po zabiegu z płynem, kiedy drewno dobrze przeschnie, wygladzamy/szlifujemy je raz jeszcze, bo pod wpływem zmoczenia włókna z pewnościa się podniosą,
      Pozdrawiam,
      Aneta

  9. Basia pisze:

    Dzien dobry PAni ANeto
    Zwracam sie do pani z ogromna prosba o porade co zrobic z meblem zaatakowanym przez drewnojady, posiadam dosyc stara szafe ktora od zawsze stoi w piwnicy i pelni funkcje szafy na drobne narzedzia , plyciny drzwi ktore byly ze sklejki chyba iglastej zostaly calkowicie zjedzone wiec usunelam je, zostaly tylko obramownia, posmarowalam calosc tak jak pani radzila srodkiem Altax , ale nie da rady jej zawinac folia ze wzgledu na gabaryt, ale nie wiem czy ten srodek zadzialal, nie wiem jak to sprawdzic, obawiam sie tez ze ich bylo tak duzo ze siedza tam i sie znowu rozprzestrzenia, w zeszlym roku tez ja potraktowalam tym srodkiem minol rok i to samo,posylam PAni zdjecia, prosze o porade czy ta walka ma sens, nie chce tez zeby przeszlo to na inne rzeczy drewniane, ktore mam w piwnicy, na zdjeciach widac tunele w tej wierzchniej czesci , oraz dziurki nie wiem czy to kolatek czy dodatkowo spuszczel, naprawde nie wiem co robic:( bede wdzieczna za pomoc. Pozdrawiam i dziekuje

    • Aneta pisze:

      Dzień dobry,
      Spróbowałbym jeszcze powalczyć i mimo wszystko zafoliować całość odcinając doplyw powietrza do drewna – pomocna będzie folia strech. Korytarze wyglądają na świeże, zlałabym wiec raz jeszcze całość płynem na drewnojady – proszę moze zaopatrzyć się w specjalistyczny płyn w sklepie dla konserwatorów – ja używam teraz płynu ze sklepu Arte-Metal. Jeśli to nie pomoże (zlałabym mebel dwukrotnie w odstępach tygodniowych), to by go uratować zostanie juz tylko jego gazowanie, ktore jest bardziej skuteczne niż używanie płynów,
      Pozdrawiam,
      Aneta

      • basia pisze:

        Dziękuje za odpowiedz , potraktowałam ją dwukrotnie płynem w odstępach czasowych, na razie nie widze mączki, czy mogę być pewna że padły czy mogą powrócic?

  10. Basia pisze:

    i jeszcze jedno zdjecie z tunelami

  11. Sylwia pisze:

    Witam.Chcemy z mężemkupić w komisie dużą dębową witrynę,Ale stan wskazuje na obecność,,niechcianych gości”w jednej desce-dziurki ok 10 szt.
    Mam obawy,czy szarpnąć się na taki zakup,bo mam w domu parkiety na podłodze,ściany i sufity drewniane-taki drewniany domek.
    Czy nie jest to za duże ryzyko?
    Pozdrawiam.
    P.S .Doślę zdjęcia, bo ok 13 zobaczymy jeszcze raz mebel w komisie.

    • Aneta pisze:

      Dzień dobry,
      Jeśli ślady pod drewnojadach są świeże, tj. otwory są jasne i sypie sie z nich jasny pył, to świadczy, że drewno jest zaatakowane przez drewnojady. W innych przypadkach otwory są starą pozotalością, zwłaszcza jesl iwystępują w tak nielicznej ilości. Dębina nie jest zazwyczaj atakowana przez drewnojady – jedynie je biała, miękka część tzw.biel. Lepiej jednak obejrzeć całą konstrukcję – wnętrze, plecy, denka itd., bo tam często pojawia się drewno sosnowe, które już moze buc duzo bardzoej narażone na szkodniki,
      Pozdrawiam,
      Aneta

  12. Daniel Baron pisze:

    Witam serdecznie. Ten Fongitol został wycofany ze sprzedaży półtorej roku temu. Dziś dzwoniłem do firmy i nie mają nawet odpowiedniego zamiennika. Mam w belce stropowej otwory po naprawdę duuużym szkodniku. 5 mm dziurska. Co tam wstrzyknąć, żeby załatwić temat? Bardzo proszę o poradę. Może ten Altax strzykawką z wężykiem, i jeszcze nanieść pędzlem na całą powierzchnię?

  13. Insekt pisze:

    Fajnie wszystko pokazane i wytłumaczone. Dużo pracy włożone w ten post, ale warto bo bardzo pożyteczna porada.

  14. MBiskup pisze:

    WItam
    Świetny Artykuł, mam pytanie można się też zwrócić do firmy zwalczającej szkodniki. Ostatnio kontaktowałem sie z firmą Carsekt która może metodą chemiczną lub termiczną zwalczyć szkodniki, Czy te metody będą skuteczne ???

    Pozdrawiam

  15. Joanna pisze:

    Muszę wytępić w blacie łazienkowym, chyba kupię igły i strzykawkę i zaaplikuje te wszystkie otworki, wężyk ze sprejem niestety nie chce wejść w otwory a płyn plami blat.

  16. Agnieszka pisze:

    Dzień dobry, zakupiłam drewnianą, podobno starą zabawkę dla dziecka. W transporcie ułamał się jej kawałek i ukazało się coś takiego. Te dziurki to dzieło szkodników? Dziurki są bardzo minimalne, mają może z pół milimetra. Możliwe jest określenie jakie to drewno? Gdzie mogę się zwrócić gdybym chciała sprawdzić, czy zabawka faktycznie jest zabytkowa, a nie „podrobiona” na starą?

    • Aneta pisze:

      Dzień dobry,
      drewno wydaje się być dębowe, ale pewności 100% nie mam. Jeśli zaś chodzi o ślady po ew drewnojadach to nie wydają się one groźne, przypominają raczej naturalną porowatość drewna (z reguły twardego drewna jakim jest dębina, drewnojady nie ruszają). W celu określenia wieku zabawki i jej autentyczności najlepiej zwrócić się do jakieś galerii/des lub pracowni renowacji mebli dawnych,
      pozdrawiam,
      Aneta

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

three × 4 =