Instagram RSS Feed

Mazerowanie drewna

2 października, 2018 by Aneta

Mazerowanie, zwane zamiennie fladrowaniem (od niem. flader – słoje drewna) to technika malowania rysunku słojów drewna mająca za zadanie imitowanie szlachetniejszych i droższych gatunków. Może być wykonywana na różnych podłożach jak kamień, skóra czy papier, najczęściej jednak spotykana jest w meblarstwie dawnym, głównie ludowym. Za najlepiej nadające się do imitowania gatunki uważano buczynę, brzozę, olchę oraz iglastą sosnę i świerk, których właściwości organiczne pozwalały na dobre i trwałe barwienie. Uszlachetniano je domalowując wzorzyste słoje naśladujące barwę i strukturę ładniejszego i droższego gatunku.

*fotel wykonany z drewna brzozowego, w całości mazerowanego na orzech – jedynie środkowa deska oparcia fornirowana jest orzechem 

Najczęściej imitowano dekoracyjny orzech, dąb oraz egzotyczny mahoń, palisander i heban. Posługiwano się często rozrzedzonym podkładem z farby, na którym przy pomocy różnych barwników (np umbry) rysowano pożądany wzór, po czym całość finalnie utrwalano lakierem lub pokostem. Do rysowania słojów używano szczotek, pędzli oraz profilowanych płytek i grzebieni. Różnorodność wykorzystywanych barwników oraz gatunków które ‚udawać’ miały szlachetniejsze okleiny, była bardzo duża. Na przykład drewno grabu dobrze dało się ‚przemalować’ na mahoń a drewno cisu na heban.

Technika mazerowania znana jest od starożytności. Mazerowano różne wyroby stolarskie, nie tylko meble, ale i drzwi, boazerie, ramy. Czynność ta od zawsze wymagała wysokich umiejętności i zdolności rzemieślniczych, znajomości barwy i rysunku imitowanego drewna. Stosowana była, tak jak wspomniałam, z reguły na mało szlachetnych i dekoracyjnych gatunkach, na których ‚niewiele się działo’, choć zdarzało się, że i orzechowe, ale prosto usłojone okleiny mazerowano na intensywny i zawiły mahoń czy palisander.

*witryna/serwantka w stylu Art Deco wykonana z drewna iglastego, częściowo fornirowanego orzechem –  całość mazerowana w kierunku imitacji usłojenia dekoracyjnego orzecha włoskiego i korzennego

Technika mazerowania i barwienia drewna najbardziej popularna stała się pod koniec XIX wieku i w okresie międzywojennym, kiedy to najwiecej ‚podrabiało się’ szlachetnych gatunków, zwłaszcza przy produkcji tanich mebli nawiązujących np do drogich projektów w stylu Art-Deco. Niektóre egzemplarze wykonane były na naprawdę wysokim poziome, trudno więc było na pierwszy rzut oka odróżnić element faktycznie fornirowany orzechem od drewna ozdobnie pomalowanego.

Raz po raz spotykam mazerowane meble, ciekawe w formie i wykonaniu, które prezentują się naprawdę ładnie. Zazwyczaj mazerowane są tylko częściowo, by zgrać się z resztą elementów, które wykonane były już z ładnego gatunku. Przykład krzesła i fotela poniżej. Oparcia obu siedzisk wykonane zostały z profilowanej sklejki fornirowanej od frontu wzorzystym orzechem, pozostałe elementy jednak (nogi, rama, łączyny), wykonane zostały już z drewna bukowego i wykończona właśnie w mazerunku (charakterystyczne czarno-brązowe smugi). Buczyna została więc dopasowana do szlachetnego orzecha wykorzystanego na centralnym fragmencie mebla. Fornir na pozostałych elementach krzesła, z racji ich formy i kształtu, zupełnie by się nie sprawdził i szybko uległ by uszkodzeniu. Zastosowanie w tych meblach techniki mazerunku było więc w pełni uzasadnione i prawidłowe.


Kupując mebel mazerowany (częściowo czy w całości) musimy mieć jednak świadomość, że jego ew renowacja może przysporzyć więcej pracy niż przy klasycznym wykończeniu. Odtworzenie mazerunku nie jest proste, głównie z uwagi na potrzebę różnorodności barwników i dopasowanie ich do oryginalnie zachowanych fragmentów mebla. Wybierajmy więc takie egzemplarze, które nie mają zniszczonego malunku na centralnych miejscach, bo te, zwłaszcza jeśli mebel z uwagi na jego kiepski stan, trzeba dodatkowo kleić i wzmacniać stolarsko a potem z konieczności usunięcia kleju czy wyrównania powierzchni jeszcze przeszlifować, trudno będzie przywrócić do pierwotnego stanu. Renowacja mebli mazerowanych to w większości przypadków bardziej konserwacja powierzchni, polegająca na odświeżeniu istniejącej powłoki i ew domalowaniu, retuszowaniu istniejących braków i przetarć. Kompleksowe czyszczenie mazerowanego mebla to usunięcie całego, oryginalnie wykonanego malunku już bezpowrotnie. Taki zakres prac spowoduje odsłonięcie natury drewna z jakiego meble został wykonany, czyli mało dekoracyjnej najczęściej olchy czy brzozy…


Brak komentarzy »

No comments yet.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

2 × 5 =