Instagram RSS Feed

Meble gięte: Thonet & Mundus – Kohn

5 listopada, 2010 by Aneta

Sygnowanie, znakowanie, cechowanie mebli…zaczęło się od prostych zapisków ołówkiem by dalej iść w stronę papierowych etykiet i plakietek, wypalanych czy wybijanych np. dłutem czy rylcem stempli, lakowanych pieczęci, poprzez oznaczenia podpisem z farby olejnej czy w postaci metalowej lub nadrukowanej tabliczki.
A wszystko to zapoczątkował Ludwik XV, który w połowie XVIII wieku (ok 1751 r.) wprowadził obowiązek znakowania mebli wydając nakaz francuskim stolarzom, by podpisywali swoje ‚wyjątkowe’ wyroby.

Na wielu giętych meblach, najczęściej krzesłach, fotelach, stolikach i ławkach, możemy spotkać, oprócz wspomnianej już etykiety firmy Thonet, podpis Kohn i Mundus-Kohn. Co one oznaczają i jak ocenić w jakich latach powstały? Dzięki zachowanym sygnaturom i etykietom możemy rozszyfrować przybliżony wiek i pochodzenie naszego mebla.

Etykieta Kohn należy do znanej, austriackiej, rodzinnej manufaktury mebli giętych założonej przez Jacoba Kohna i jego syna Josefa w latach 50-tych XIXw. w Wiedniu. To właśnie Kohnowie wystąpiła o cofnięciu patentu dla „Braci Thonet” co nastąpiło w 1869r.. W roku 1914  fabryka Kohn połączyła się z bliźniaczą firmą Mundus AG, tworząc nową spółkę aukcyjną o nawie Mundus-Kohn, której główną siedzibą był Wiedeń a od 1919r. Cieszyn. Zakłady firmy istniały w wielu miastach na terenie obecnych Czech, Austrii i Polski (np.Radomsko), produkując na masową skalę głównie krzesła, stoły, wieszaki i łóżka i oferując co raz to nowsze projekty kompletnego wyposażenia hoteli, kawiarni czy domów prywatnych. W późniejszym okresie skupiono się na produkcji mebli salonowych, zdecydowanie bardziej luksusowych i projektowych. W roku 1924 r. fabryka przeszła w ręce potentata mebli giętych, czyli firmy Thonet (działającej do dnia dzisiejszego jako czeska firma TON a w Niemczech niezmiennie jako THONET).

Podział na podstawie sygnatur:

  • Thonet (Wien) – meble sygnowane od roku 1849
  • Bracia Thonet (Wien)  lub Gebrüder Thonet lub Братья Тонет, z czasem Thonet od 1853r.
  • Jacob & Josef Kohn – meble sygnowane od lat 60-tych XIXw. do ok 1920r.
  • Mundus – Kohn – meble sygnowane od roku 1914 do 1924r. (w wyniku połączenia się obu firm)
  • Thonet – Mundus – meble sygnowane od roku 1924 (połączenie się firm Thonet/Mundus/Kohn) do lat 40-tych XX. (w czasie II wojny światowej fabryki były zarządzane przez okupanta a tuż po zakończeniu wojny Thonet stał się czechosłowackim przedsiębiorstwem krajowym zmieniając w 1953r.  nazwę na TON)
  • Ton (Továrna Ohýbaného Nábytku) – meble sygnowane od 1953r. do czasów obecnych produkowane w fabryce w Czechach i w Polsce (do 1989r. jako firma państwowa, a po 89r.  jako spółka akcyjna)


6 komentarzy »

  1. Łukasz Męczykowski napisał(a):

    Witam,

    Gdzie mógłbym znaleźć informacje nt. firmy Mundus? W moje ręce trafił stolik oznaczony na spodzie nalepką „Mundus”. Jak się zdążyłem zorientować, czasem umieszczano na nich także nazwę fabryki ( http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/c/c6/Mundus2.JPG ), jednak w wypadku mojego mebelka występuje sam napis „Mundus”. Mógłbym prosić o jakiekolwiek wskazówki?

    Serdecznie pozdrawiam,

    Łukasz Męczykowski

  2. Aneta Bukowska napisał(a):

    W różnych krajach powstawały fabryki pracujące na patencie Thoneta. Tak też było w przypadku austriackiej firmy Mundus założonej w 1907r. w wyniku połączenia się kilku mniejszych manufaktur produkujących meble gięte (czeskich, niemieckich, austriackich i węgierskich) W 1914 roku Mundus AG przejęła większościowy udział w spółce Jakuba i Józefa Kohn i stworzyła markę Kohn Mundus AG (którą finalnie przejął potentat Thonet). Niestety bardziej szczegółowej historii nie znam, myślę że trzeba by było poszukać w niemieckich opracowaniach dotyczących mebli giętych. W naszych nielicznych wydaniach praktycznie nie ma na ten temat żadnych informacji. W przypadku Pana stolika możemy zatem przypuszczać, że został wyprodukowany w Budapeszcie latach 1907-1915, kiedy to marka Mundus działała jeszcze wyłącznie pod swoją marką. Proszę też ew odnaleźć miesięcznik Art&Bussines z 2002r./nr 6/dział „Kolekcjoner”, natrafiłam na informacje, ze jest w nim artykuł o fabryce Mundus,
    pozdrawiam,

  3. A. napisał(a):

    Dzień dobry, krzesło, które znalazłam oznaczone jest sygnaturą dokładnie taką jak na pierwszym zdjęciu tj. Thonet na rosyjski rynek. Oprócz tego ma też wyryty w drewnie napis „Thonet”. Czy da się na tej podstawie określić jego wiek? Czy mogłaby Pani podpowiedzieć, gdzie szukać o nim informacji, może da się określić model? Pozdrawiam

    • Aneta napisał(a):

      Dzien dobry,
      Mebli syg.marką Thonet produkowano na pocz.XX wieku bardzo dużo, zwłaszcza kiedy zaczęto organizować światowe wystawy mebli (stąd też częste oznaczenia mebli w jęz.rosyjskim jako wystawianych na targach/wystawach w Moskwie czy Petersburgu, ale też i sporo było na terenie Rosji fabryk produkujących meble gięte pod szyldem Braci Thonet). Bardzo dobrą książką, z tym że wydaną w języku rosyjskim, jest książka o marce Thonet – jej przezentację znajdzie Pani na blogu w zakładce literatura. Na podstawie zdjęcia można próbować zidentyfikować swoj model oraz lata w jakich był produkowany,
      Pozdrawiam,
      Aneta

  4. Marta D. napisał(a):

    Witam,
    weszłam ostatnio w posiadanie dwóch krzeseł typu Thonet. Oba posiadają ciekawe metki – zdjęcia w załączniku. Czy byliby Państwo w stanie coś o nich powiedzieć? Będąc laikiem, jedyne, czego mogę się domyślić, to że oba są przedwojenne.
    Pozdrawiam i dziękuję z góry za odpowiedź!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

three × one =