RSS Feed
cash loans with no employment verification, small on-line loans, consolidate federal loan

Narzędzia stolarskie

19 marca, 2013 by Starych Mebli Czar

Współczesne stolarstwo zdecydowanie odbiega od tradycyjnych metod pracy stosowanych jeszcze do połowy XX wieku. Rewolucja przemysłowa i nowe technologie unowocześniły warsztaty stolarskie wymieniając tradycyjne narzędzia na nowoczesne przyrządy do obróbki maszynowej. W przypadku jednak rzemiosła artystycznego, opartego na starych technologiach i kunszcie, choć wiele sprzętów zostało faktycznie zmodernizowanych, to większość etapów prac nadal wykonuje się wyłącznie ręcznie i przy użyciu dawnych narzędzi, których nie są w stanie zastąpić obecne elektronarzędzia. Naprawa i renowacja mebli stylowych wymaga więc nie tylko dużych umiejętności manualnych i bardzo dobrej wiedzy z zakresu stolarstwa oraz historii rozwoju meblarstwa, ale także specjalistycznego wyposażenia warsztatu, przystosowanego do pracy ręcznej. Znaleźć taki jest niestety coraz trudniej, podobnie jak dobrego stolarza, który jest zawodem powoli ginącym w Polsce.

Podstawowym narzędziem stolarza jest strugnica, czyli stół stolarski do obróbki drewna (wykonany z parzonego drewna bukowego), bez którego żadna praca nie byłaby możliwa. Drugie w kolejności są narzędzia i przyrządy ręczne, dzięki którym stolarstwo zostało wyodrębnione jako samodzielny zawód. W miastach nastąpiło to w czasach średniowiecza, na wsiach natomiast dopiero w XVIII i XIX wieku, kiedy to oprócz stolarki budowlanej pojawiło się zapotrzebowanie na meble. Stolarstwo wbrew pozorom jest więc stosunkowo młodym rzemiosłem (nie mylimy go z dużo starszym zawodem cieśli:).

Stół stolarski strugnica

Nazwy narzędzi tradycyjnie wywodziły się z języka niemieckiego, polskich określeń było wbrew pozorom mało, stąd też w potocznej mowie stolarzy (zwłaszcza tych ‚starej daty’) możemy często usłyszeć dziwnie brzmiące i niezrozumiałe nazwy jak canubel, gzymcubel, puchebel, fukszwanc czy rajklocek.

Do najważniejszych ręcznych narzędzi należą :

  • piły składające się z zasadniczej części – uzębionej stalowej taśmy zwanej brzeszczotem oraz z oprawy; np.płatnica, otwornica, zasuwnica, przyrznica itd.
  • strugi potocznie nazywane z niemieckiego heblami, czyli szerokie dłuta osadzone w podłużnych klockach służące do nadawania surowym elementom właściwych kształtów, wymiarów i gładkości powierzchni; dziś stosowane prawie wyłącznie w meblarstwie artystycznym i przy renowacji mebli zabytkowych;
  • dłuta i żłobaki nazywane sztamajzami, do wykonywania otworów i różnego rodzaju wgłębień (m.in. rzeźbień); mają one różnorodne kształty i wymiary: proste, wygięte, wklęsłe, np. ‚psia noga’, ‚rybi ogon’ itd.
  • pilniki, tarniki, zdzieraki (stosowane najczęściej przy wykonywaniu rzeźb)
  • świdry i korby ręczne, czyli dawne wiertarki
  • młotki i pobijaki, służące do pobijania części drewnianych mebli i przy rzeźbieniu
  • nóż stolarski, nazywany sznycerem
  • znaczniki i miarki
  • ściski stolarskie, zwane cwyngami

Narzędzia stolarskieDłuta i żłobaki stolarskieStrugi (heble)Ścisk stolarski podwójnyPiłyKorba do świdrówGratzega - piła do zarzynania wpustówChwytak do małych elementówŚwider ręcznyWiertarka ręczna (świderkorba)Rysak (znacznik)Cyklina (gładzica)Pobijaki rzeźbiarskie

 


9 komentarzy »

  1. Szalony pisze:

    Stolarstwo to dośc szeroka dziedzina cieżko wymienić wszystkie potrzebne narzędzia, ja bym dodal jeszcze do listy duże maszyny, bez których stolarz sie nie obejdzie- stugarka, grubościówka. Istnieją nawet maszyny wielofunkcyjne, które w całosci wykonuja gotowe elementy np. format 4 bazujące na systemie CNC

  2. Akak pisze:

    Stolarstwo i renowacja antyków to jednak dwie różne sprawy. Niegdyś meble były wykonywane jedynie za pomocą narzędzi napędzanych siłą ludzkich mięśni i w taki sposób należy je poddawać renowacji. Żadnych elektrycznych szlifierek czy grubościówek, nie wspominając o CNC, o którym się naszym przodkom nawet nie śniło, a po wojnie, nie występowały nawet w NRDowskich filmach sf ;)

  3. Akak pisze:

    hmmm…czemu mój komentarz już tyle czasu czeka na moderację? :)

  4. Szalony pisze:

    Pewnie, że jesli mówimy o renowacji designerskich mebli, to też bym sie nie odważył ich poprawiać „mechanicznie”, ale generalnie stolarstwo poszlo bardzo do przodu i produkcja mebli na skale masową jest obecnie dużo prostsza i przez to opłacalna

  5. maciej norwa pisze:

    Canubel to właśnie drapak a właściwie drapień
    A czy ktoś pamięta co to laubodnia?

  6. maciej norwa pisze:

    Znacznik to sztreichmas pobijak knypel a raj klocek poprawnie rajbklocek albo rajbetka oj namachalem się w mlodości canublem i rajbetką starzy stolarze mieli od tego przykurcz palców .slowa uzywane przy fornierowaniu:blnd-ślepy fornier(tak się kiedyś w warszawskich stolarniach mowilo) albo blinda .czy ktoś pamięta technologię gorący gwóźdź zimny klej,albo jak się brzydko nazywala tolerancja sznycowania?

  7. A świdry ślimakowe to grajcarki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>